Tỷ suất sinh lợi là gì? Cách tính tỷ suất sinh lợi

Tỷ suất sinh lợi là tỷ số đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, và tỷ suất sinh lợi càng lớn thì tiền mà chúng ta nhận được sau những lĩnh vực đó sẽ càng cao. Nội dung bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn các bạn hiểu rõ bản chất của tỷ suất sinh lợi là gì và cách tính toán. Hãy cùng đọc bài viết nhé.

Tỷ suất sinh lợi là gì?

Tỷ suất sinh lợi (Rate) là lợi nhuận có được từ đầu tư, đây là tỷ số cực kỳ quan trọng trong đầu tư.

Số tiền đầu tư hiện tại gọi là giá trị hiện tại (PV: Present Value). Số tiền mà chúng ta nhận được tại một thời điểm nào đó trong tương lai sẽ gọi là giá trị tương lai (FV: Future Value).

Từ đó chúng ta sẽ có công thức tính như sau:

FV = PV x (1+r) ^ n

Trong đó

  • FV: Giá trị tương lai
  • PV: Giá trị hiện tại
  • R: Tỷ suất sinh lợi
  • n: Số kỳ.

Dưới đây là minh họa cho kết quả Giá trị tương lai của 1 đồng

Kết quả đầu tư của 1 đồng theo tỷ suất lợi nhuận và thời gian khác nhau
Kết quả đầu tư của 1 đồng theo tỷ suất lợi nhuận và thời gian khác nhau

Xét thời gian đầu tư 20 năm.

Lãi suất 0%/năm: 1 đồng vẫn là 1 đồng

Lãi suất 5%/năm 1 đồng thành là 2.65 đồng

Lãi suất 10%/năm 1 đồng thành là 6.73 đồng

Lãi suất 15%năm 1 đồng thành là 8.14 đồng

Lãi suất 20%/năm 1 đồng thành là 38.34 đồng

Lãi suất 25%/năm 1 đồng thành 25%/năm là 86.74 đồng

Lãi suất 30%/năm 1 đồng thành là 190.05 đồng.

Nếu mỗi tháng, chúng ta tiết kiệm 1 triệu, cuối năm có 12 triệu và đầu tư với tỷ suất lợi nhuận 12%/năm.

Như vậy thì sau 20 năm chúng ta sẽ có: 1,413,7200,000 đồng (Một tỷ bốn trăm triệu). Và sau 30 năm chúng ta sẽ có: 6,011,000,000 đồng (Sáu tỷ).

Tỷ suất sinh lợi phải kèm với kỳ hạn và công thức tính tỷ suất sinh lợi.

Anh A mua 1 cái nhà 5 tỷ, bán được 7 tỷ. Anh A nói tôi đạt được tỷ suất sinh lợi = (7-5)/5 = 40%. Nhưng kết luận như vậy là chưa đủ và chưa chính xác.

Vì khi nói đến tỷ suất lợi nhuận chúng ta phải nói kèm với kỳ hạn. Nên phải chỉ rõ tỷ suất sinh lợi 40% này với thời gian cụ thể.

  • Nếu như anh A mua cái nhà 5 tỷ và bán nó lại 7 tỷ trong thời gian 1 năm thì tỷ suất lợi nhuận là 40%/năm.
  • Nhưng nếu anh A mua cái 5 tỷ và bán nó lại với 7 tỷ trong thời gian 4 năm, thì khi đó tỷ suất sinh lời là 40% trong 4 năm đầu tư.

Và để có thể tính tỷ suất sinh lời năm thì phải áp dụng công thức tài chính dưới đây:

r = (FV/PV)^(1/n) – 1

Trong đó

  • r: tỷ suất lợi nhuận
  • FV: giá trị tương lai
  • PV: giá trị hiện tại
  • n: số kỳ

Và tính theo ví dụ bên trên thì ta có kết quả tỷ suất lợi nhuận bằng = (7/5)^(1/4)-1= 8.78%/năm.

Công thức trên khá là phức tạp và nó còn phức tạp hơn nữa. Vì trong hầu hết các trường hợp đầu tư thì sẽ có nhiều dòng tiền vào và ra, chứ không chỉ 1 dòng tiền vào ban đầu, và 1 dòng tiền ra như ví dụ bên trên.

Khi đó chúng ta phải dùng đến công thức IRR khá là phức tạp về mặt toán học. Và trong những ví dụ dưới đây sẽ là cách tính tỷ suất sinh lợi của tất cả các dòng tiền trong mọi tình huống đầu tư với công thức IRR trên Excel.

Ví dụ 1: Đầu tư mua, cho thuê nhà

Cuối năm 2010, anh B mua nhà nhà 4 tỷ, B cho thuê mỗi năm được 240 triệu. Cho thuê đến hết năm thứ 2013, anh B đầu tư nâng cấp nội thất 500 triệu.

Sau đó cho thuê mỗi năm được 300 triệu. Đến cuối năm thứ 2017, B không cho thuê nữa, và bán nhà được 7 tỷ. Tính tỷ suất lợi năm của phi vụ đầu tư này.

Trước hết thì chúng ta lập một bảng Excel với các số liệu như sau:

  • Cột A là cột thể hiện các năm. Trong tài chính, người ta đưa tiền vào cuối thời kỳ.
  • Cột B là dòng tiền chi ra.
  • Cột C là dòng tiền ta thu vào.
  • Cột D là dòng tiền tổng = Tiền vào – tiền ra.
Ví dụ về tính tỷ suất lợi năm khi đầu tư mua, cho thuê nhà
Ví dụ về tính tỷ suất lợi năm khi đầu tư mua, cho thuê nhà

Kết quả như sau:

Cuối năm 2020 (ô D2) = -4,000,000,000

Cuối năm 2011 (ô D3) = 240,000,000

Cuối năm 2012 (ô D4) = 240,000,000

Cuối năm 2013 (ô D5)= -260,000,000

Cuối năm 2014 (ô D5) = 300,000,000

Cuối năm 2015 (ô D6) = 300,000,000

Cuối năm 2016 (ô D7) = 300,000,000

Cuối năm 2017 (ô D8) = 7,300,000.

Chúng ta dùng công thức Excel IRR sẽ tính ra tỷ suất sinh lợi của dòng tiền này theo năm. Và thực hiện như sau:

  • Vào ô Excel, đánh dấu =IRR(D2:D9)
  • Enter sẽ ra kết quả là 0.1216.
  • Đổi số thập phân qua số %, sẽ là 12.16%

Kết luận:  Tỷ suất lợi nhuận của phi vụ đầu tư trên là 12.16%/năm

Ví dụ 2: Đầu tư cho vay trả góp tiền 20

Giả sử chị C là người cho vay trả góp và chị C cho anh X vay 100 triệu. Mỗi tháng anh X phải  trả 10 triệu.

Chị C nói, tổng cộng anh X trả 120 triệu cho số vay 100 triệu. Tiền lãi là 20 triệu trên 100 tiền gốc. Đây là tiền 20. (Ý nói lãi suất 20%/năm).

Ghi chú: đối với anh X là người đi vay thì r gọi là lãi suất vay. Còn đối với chị C là người cho vay, thì r gọi là tỷ suất sinh lợi. Tính lãi suất/ tỷ suất sinh lời cho trường hợp này.

Nếu anh X được giữ 100 triệu đó và sau 12 tháng trả lại tiền gốc và 20 triệu thì đó là lãi suất 20%/năm.

Nhưng anh X phải trả trước một phần gốc và lãi nên chắc chắn lãi suất phải lớn hơn 20%.

Ví dụ tính lãi suất đầu tư cho vay tiền
Ví dụ tính lãi suất đầu tư cho vay tiền

Ta lập bảng Excel cụ thể như sau:

  • Cột A là cột thể hiện các tháng.
  • Cột B là dòng tiền chi ra.
  • Cột C là dòng tiền thu vào.
  • Cột D là dòng tiền tổng = Tiền vào – tiền ra.

Lúc này sẽ tiến hành chuyển đổi từ tỷ suất sinh lợi tháng qua tỷ suất sinh lợi năm bằng công thức sau:

Tỷ suất sinh lợi năm = (1+ tỷ suất sinh lợi tháng)^12-1 = (1+2.92%)^12-1 = 41.30%/năm.

Như vậy lãi suất của dòng tiền này không phải là 20% mà là 41.30%/năm.

Ví dụ 3: Tỷ suất sinh lợi của doanh nghiệp cho khách hàng vay mua điện thoại Iphone 11 Pro Max 64 GB.

Đây là chương trình cho vay trả góp  trên website Thế Giới Di Động (ngày 6/2/2020). Cụ thể về thông tin vay trả góp điện thoại:

  • Điện thoại iphone 11 PRO MAX 64GB, giá 33,990,000 VNĐ.
  • Khách hàng trả trước 50% là 16,995,000 VNĐ.
  • Số còn lại khách hàng vay của công ty vay tiêu dùng Home Credit hay FE Credit, và trả góp mỗi tháng, trong 12 tháng.
  • Với Home Credit, khách hàng trả 1,856,000 VNĐ/tháng. Với FE Credit khách hàng trả 1,795,000 VNĐ/tháng.
Ví dụ tính tỷ suất sinh lợi của doanh nghiệp khi cho khách hàng mua điện thoại trả góp
Ví dụ tính tỷ suất sinh lợi của doanh nghiệp khi cho khách hàng mua điện thoại trả góp

Tính tỷ suất sinh lợi của Home Credit và FE Credit theo công thức IRR như sau:

  • Tỷ suất sinh lời tháng của HOME CREDIT = 4.43%/tháng, tỷ suất sinh lời năm của HOME CREDIT = (1+4.43%)^12-1 = 68.17%/năm.
  • Tỷ suất sinh lời tháng của FE CREDIT = 3.85%/tháng, tỷ suất sinh lời năm của FE CREDIT = (1+3.85%)^12-1 = 57.42%/năm.

Với ví dụ trên ta có thể thấy tỷ suất sinh lời này là rất cao so với các lãnh vực đầu tư khác. Và rủi ro của ngành cho vay tiêu dùng này cũng khá cao.

Vì vậy mà các công ty tài chính này phải có biện pháp để thu hồi thu hồi nợ. Thu hồi nợ được thì sẽ thắng lớn.

Ví dụ 4: Tỷ suất sinh lợi của sản phẩm bảo hiểm nhân thọ trong trường hợp không có rủi ro

Chị D mua một sản phẩm BHNT và đóng phí hàng năm 17,650,000 VNĐ. Sau 15 năm chị nhận được số tiền bằng với mệnh giá bảo hiểm (400 triệu) + bảo tức tích lũy (hoặc giá trị tăng trưởng) 37,315,000 = 437,315,000 VNĐ.

Tính tỷ suất sinh lợi bằng IRR như sau:

Tỷ suất sinh lợi của sản phẩm BHNT khi không xảy ra rủi ro
Tỷ suất sinh lợi của sản phẩm BHNT khi không xảy ra rủi ro

Như vậy tỷ suất sinh lợi trong trường hợp không rủi ro của sản phẩm BHNT này là 6.05%/năm.

Ví dụ 5: Tỷ suất sinh lợi của sản phẩm BHNT trong trường hợp có rủi ro

Chị F mua một sản phẩm BHNT với mệnh giá 400 triệu, chị đóng phí hàng năm 17,650,000 VNĐ. Phí này có bao gồm sản phẩm phụ là tử vong do tai nạn. Sau 3 năm đóng phí, chị F bị tai nạn tử vong.

Lúc đó gia đình chị (người mua bảo hiểm) sẽ được nhận 400 triệu quyền lợi chính của HĐ, 400 triệu tử vong do tài nạn , và bảo tức tích lũy (hoặc giá trị tăng trưởng) 12,450,000 = 812,450,000.

Tỷ suất sinh lợi trong trường hợp này được tính như sau:

Tỷ suất sinh lợi của sản phẩm BHNT khi có rủi ro xảy ra
Tỷ suất sinh lợi của sản phẩm BHNT khi có rủi ro xảy ra

Tỷ suất sinh lợi = 522.91% và ta có thể thấy hình thức này tỷ suất sinh lợi cực kỳ cao  so với tất cả các hình thức đầu tư khác.

Ví dụ 6: Tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu.

Cuối năm 2012  anh G có đầu tư vào cổ phiếu ZZZ, anh đã mua 10,000 cổ phần  với giá 1 cổ phần là 25,000 VNĐ.

Tổng giá trị đầu tư = 10,000 *25,000 = VNĐ 250,000,000. Anh đầu tư trung hạn nên không mua mua mua bán bán cổ phiếu như các nhà kinh doanh cổ phiếu ngắn hạn.

Cuối năm 2013 thì công ty chia cổ tức tiền mặt 22%. Mỗi cố phiếu nhận 2,200 VNĐ, anh nhận được = 10,000*2,200 = 22,000,000 VNĐ.

Cuối năm 2014 thì công ty chia cổ tức tiền mặt 28%. Mỗi cố phiếu nhận 2,800 VNĐ, anh nhận được = 10,000*2,800 = 28,000,000 VNĐ

.Cuối năm 2015 công ty chia cổ tức bằng cổ phiếu, với tỷ lệ 30%. Anh được nhận thêm = 10,000*30%= 3,000 cổ phiếu. Tổng số cổ phần  ZZZ của anh G lúc này là 13,000

Cuối năm 2016 công ty chia cổ tức tiền mặt 30%. Mỗi cố phiếu nhận 3,000 VNĐ. Anh nhận được 13,000*3,000 = 39,000,000 VNĐ.

Cuối năm 2017 công ty chia cổ tức bằng cổ phiếu, với tỷ lệ 40%. Anh được nhận thêm = 13,000*40% = 5,200 cổ phiếu. Tổng số cổ phần ZZZ của anh G lúc này là 18,200.

Cuối năm 2018 công ty chia cổ tức tiền mặt 40%. Mỗi cố phiếu nhận 4,000 VNĐ. Anh nhận được 18,200*4,000 = 72,800,000 VNĐ.

Và lúc đó, cổ phiếu tăng khá tốt, lên mức 37,000 VNĐ. Anh G bán hết số 18,200 cổ phiếu này và nhận được = 18,200*37,000 = 673,400,000 VNĐ

Tổng số tiền cuối năm 2018 = 72,800,000 = 673,400,000 = 746,200,000

Tỷ suất lợi nhuận của phi vị đầu tư vày bằng công thức IRR như sau:

Tỷ suất lợi nhuận đầu tư cổ phiếu
Tỷ suất lợi nhuận đầu tư cổ phiếu

Tỷ suất lợi nhuận của phi vụ đầu tư này = 24.72%/năm.

Với phần thông tin tổng hợp về tỷ suất sinh lợi đầu tư ở các hình thức khác nhau thì hy vọng bạn có thể hiểu hơn về tỷ suất sinh lời là gì và cách tính tỷ suất sinh lời với IRR trên Excel.

Xem thêm:

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây