Phát mại tài sản là gì? Quy trình thực hiện

Vay vốn bằng tài sản đảm bảo là hình thức không còn xa lạ gì với nhiều người. Và khi vay vốn nhưng lại không trả được nợ thì ngân hàng sẽ phát mại tài sản thế chấp ngân hàng. Vậy phát mại tài sản là gì?

Thông tin trong bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề phát mại tài sản cùng những thủ tục cần thiết.

Phát mại tài sản là gì?

Phát mại tài sản là là hình thức mà ngân hàng hoặc đơn vị đứng ra cho bạn vay vốn công bố và bán tài sản bảo đảm của khách hàng công khai theo thủ tục do pháp luật quy định. Vì khách hàng không có khả năng chi trả và thanh lý hợp đồng vay vốn đã ký kết.

Phát mại tài sản là gì?
Phát mại tài sản là gì?

Trong bất kỳ hợp đồng thế chấp tài sản, thường ngân hàng và khách hàng sẽ thỏa thuận điều khoản và cam kết về xử lý tài sản đảm bảo.

Trường hợp bên khách hàng vay vốn ngân hàng vi phạm nghĩa vụ trả nợ thì ngân hàng có quyền lợi được yêu cầu bên thế chấp chuyển giao tài sản thế chấp để phát mại, đấu giá tài sản theo quy định.

Nếu bên thế chấp đồng thuận về việc này thì ngân hàng có quyền tiếp quản tài sản và tiến hành thủ tục phát mại, đấu giá tài sản theo quy định.

Tuy nhiên, sẽ có những rủi ro xảy ra và khách hàng sẽ không chấp nhận việc đấu giá tài sản, và buộc ngân hàng sẽ khởi kiện tòa án và nhờ pháp luật can thiệp giải quyết.

Các phương thức phát mại tài sản theo quy định ngân hàng hiện nay

Ngân hàng sẽ thi hành phát mại tài sản thế chấp khi người thế chấp tài sản không thực hiện nghĩa vụ, vi phạm nghĩa vụ quy định tại hợp đồng thế chấp thì tài sản thế chấp có thể bị xử lý thông qua các phương thức theo quy định tại Điều 303 Bộ luật Dân sự 2015.

Xử lý tài sản thế chấp theo phương thức bán đấu giá
Xử lý tài sản thế chấp theo phương thức bán đấu giá

Cụ thể ngân hàng có thể xử lý tài sản theo các phương thức bên dưới nếu ngân hàng và người thế chấp có thỏa thuận phương thức xử lý tài sản thế chấp khi ký hợp đồng thế chấp bao gồm:

  • Bán đấu giá tài sản
  • Bên nhận bảo đảm tự bán tài sản
  • Bên nhận bảo đảm nhận chính tài sản để thay thế cho việc thực hiện nghĩa vụ của bên bảo đảm;
  • Phương thức khác

Trường hợp không có thỏa thuận về phương thức xử lý tài sản bảo đảm theo quy định trên thì tài sản được bán đấu giá, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Khi người thế chấp vi phạm nghĩa vụ, không thực hiện hiện nghĩa vụ, thực hiện không đúng thì không có quyền định đoạt tài sản

Quy trình và thủ tục cần thiết

Nhằm đảm bảo cho sự khách quan, quyền nghĩa vụ và lợi ích của bên cho thế chấp, thì quá trình xử lý tài sản bảo đảm phải được thực hiện một cách công khai và minh bạch để cho mọi người cùng được biết.

Các bước của thủ tục phát mại tài sản bao gồm 5 bước như sau:

Bước 1: Thông báo về việc xử lý phát mại tài sản

Đầu tiên thì cơ quan tổ chức phụ trách việc xử lý tài sản sẽ ra thông báo bằng văn bản về việc xử lý tài sản bảo đảm cho các bên liên quan bằng văn bản.

Và thông báo đó sẽ được chuyển tiếp và lưu trữ tại cơ quan đăng ký trước khi tiến hành việc xử lý tài sản theo quy định của pháp luật.

Theo quy định của pháp luật về đăng ký giao dịch bảo đảm bao gồm những nội dung chủ yếu bao gồm:

  • Văn bản phải nêu rõ lý do tài sản bị xử lý
  • Mô tả các thông tin về tài sản
  • Các nghĩa vụ được bảo đảm
  • Các thông tin về địa điểm xử lý tài sản và thời gian, phương thức xử lý tài sản bảo đảm

Bước 2: Định giá tài sản

Với những trường hợp không có thỏa thuận rõ trong hợp đồng thì tài sản được định giá thông qua tổ chức định giá tài sản hoặc bên bảo đảm.

Và bên nhận bảo đảm có quyền thỏa thuận về giá tài sản bảo đảm. Trong quá trình định giá phải bảo đảm được tính khách quan, phù hợp với giá thị trường.

Bước 3: Bán tài sản

Mộ trong những thủ tục phát mãi tài sản thế chấp ngân hàng quan trọng đó chính là bán tài sản.

Cụ thể, ở vào thời điểm trước khi xử lý tài sản bảo đảm, mà bên bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình đối với bên nhận bảo đảm và thanh toán các chi phí phát sinh, thì có quyền nhận lại tài sản đó.

Bán tài sản
Bán tài sản

Trường hợp ngoại lệ thì pháp luật có quy định khác về thời điểm bên đi vay được nhận lại tài sản bảo đảm trước khi xử lý phát mại.

Trong trường hợp không có thoả thuận trong hợp đồng về phương thức xử lý tài sản bảo đảm hoặc không thực hiện nghĩa vụ thì các tài sản này được bán đấu giá.

Toàn bộ số tiền thu được từ việc xử lý khi phát mại quyền sử dụng đất được thanh toán trước cho chủ sở hữu tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác bao gồm những nội dung như sau:

  • Tên tài sản, nơi có tài sản đấu giá
  • Tên của tổ chức đấu giá và người có tài sản đấu giá, địa chỉ của tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá
  • Thời gian đấu giá tài sản, địa điểm đấu giá tài sản
  • Thời gian và địa điểm đăng ký tham gia đấu giá
  • Điều kiện, cách thức đăng ký tham gia đấu giá
  • Giá khởi điểm của tài sản đấu giá trong trường hợp công khai giá khởi điểm; tiền đặt trước

Bước 4: Thanh toán số tiền có được từ việc xử lý phát mại

Sau khi đã thanh toán toàn bộ chi phí liên quan đến thủ tục phát mãi tài sản thế chấp ngân hàng như chi phí bảo quản hồ sơ, thu giữ và xử lý tài sản cầm cố, thế chấp thì tổng số tiền còn lại sẽ được xử lý theo thứ tự ưu tiên theo quy định, sự thỏa thuận hoặc pháp luật.

  • Trường hợp một, số tiền có được từ việc xử lý tài sản sau khi thanh toán chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý nhỏ hơn giá trị tài sản thế chấp được bảo đảm, thì pháp luật sẽ xác định bên bảo đảm (bên vay) là nghĩa vụ không có bảo đảm và các bên phải thực hiện nghĩa vụ của mình khi xử lý phát mại quyền sử dụng tài sản.
  • Trường hợp hai, số tiền nhận được từ việc xử lý tài sản bảo đảm sau khi thanh toán cho các chi phí thu giữ các tài sản, quá trình bảo quản và xử lý các tài sản thế chấp, cầm cố lớn hơn so với giá trị nghĩa vụ được bảo đảm thì phần chênh lệch phải được trả cho người có tài sản còn lại nếu có.

Bước 5: Chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho người kế sở hữu sau khi xử lý tài sản bảo đảm

Pháp luật đã quy định việc chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản phải có sự đồng ý bằng văn bản của chủ sở hữu.

Hợp đồng mua bán tài sản giữa chủ sở hữu tài sản hoặc người thi hành án với người mua tài sản về việc xử lý tài sản bảo đảm thì hợp đồng cầm cố tài sản, thế chấp tài sản được dùng để thay thế cho các loại giấy tờ này.

Chuyển quyền sở hữu tài sản sau khi xử lý tài sản đảm bảo
Chuyển quyền sở hữu tài sản sau khi xử lý tài sản đảm bảo

Thủ tục chuyển quyền sở hữu cho người có quyền sử dụng tài sản bảo đảm được thực hiện theo quy định của pháp luật về đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản sau khi xử lý được thực định của pháp luật.

Cuối cùng thì văn bản đó sẽ được văn phòng đăng ký đất đai các cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho người sử dụng đất theo quy định.

Hy vọng với những thông tin trên thì bạn có thể hiểu hơn về phát mại tài sản, đồng thời cũng sẽ giúp bạn có được kiến thức cơ bản khi có ý định vay vốn dưới dạng thế chấp tài sản đảm bảo.

Xem thêm:

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây